ENGLISH T.1, 1969, nr 1 T.1, 1969, nr 2 T.1, 1969, nr 3 T.1, 1969, nr 4 T.2, 1970, nr 1 T.2, 1970, nr 2 T.2, 1970, nr 3 T.2, 1970, nr 4 T.3, 1971, nr 1 T.3, 1971, nr 2 T.3, 1971, nr 3 T.3, 1971, nr 4 T.4, 1972, nr 1 T.4, 1972, nr 2 T.4, 1972, nr 3 T.4, 1972, nr 4 T.5, 1973, nr 1 T.5, 1973, nr 2 T.5, 1973, nr 3 T.5, 1973, nr 4 T.6, 1974, nr 1 T.6, 1974, nr 2 T.6, 1974, nr 3 T.6, 1974, nr 4 T.7, 1975, nr 1 T.7, 1975, nr 2 T.7, 1975, nr 3 T.7, 1975, nr 4 T.8, 1976, nr 1 T.8, 1976, nr 2 T.8, 1976, nr 3 T.8, 1976, nr 4 T.9, 1977, nr 1 T.9, 1977, nr 2 T.9, 1977, nr 3 T.9, 1977, nr 4 T.10, 1978, nr 1 T.10, 1978, nr 2 T.10, 1978, nr 3 T.10, 1978, nr 4 T.11, 1979, nr 1 T.11, 1979, nr 2 T.11, 1979, nr 3 T.11, 1979, nr 4 T.12, 1980, nr 1 T.12, 1980, nr 2 T.12, 1980, nr 3 T.12, 1980, nr 4 T.13, 1981, nr 1 T.13, 1981, nr 2 T.13, 1981, nr 3-4 T.14, 1982, nr 1 T.14, 1982, nr 2 T.14, 1982, nr 3 T.14, 1982, nr 4 T.15, 1983, nr 1 T.15, 1983, nr 2 T.15, 1983, nr 3 T.15, 1983, nr 4 T.16, 1984, nr 1 T.16, 1984, nr 2 T.16, 1984, nr 3 T.16, 1984, nr 4 T.17, 1985, nr 1 T.17, 1985, nr 2 T.17, 1985, nr 3 T.17, 1985, nr 4 T.18, 1986, nr 1 T.18, 1986, nr 2 T.18, 1986, nr 3 T.18, 1986, nr 4 T.19, 1987, nr 1-2 T.19, 1987, nr 3 T.19, 1987, nr 4 T.20, 1988, nr 1 T.20, 1988, nr 2 T.20, 1988, nr 3 T.20, 1988, nr 4 T.21, 1989, nr 1 T.21, 1989, nr 2 T.21, 1989, nr 3-4 T.22, 1990, nr 1-2 T.22, 1990, nr 3 T.22, 1990, nr 4 T.23, 1991, nr 1-2 T.23, 1991, nr 3 T.23, 1991, nr 4 T.24, 1992, nr 1-2 T.24, 1992, nr 3 T.24, 1992, nr 4 T.25, 1993, nr 1 T.25, 1993, nr 2 T.25, 1993, nr 3 T.25, 1993, nr 4 T.26, 1994, nr 1 T.26, 1994, nr 2 T.26, 1994, nr 3 T.26, 1994, nr 4 T.27, 1995, nr 1 T.27, 1995, nr 2 T.27, 1995, nr 3 T.27, 1995, nr 4 T.28, 1996, nr 1 T.28, 1996, nr 2 T.28, 1996, nr 3 T.28, 1996, nr 4 T.29, 1997, nr 1 T.29, 1997, nr 2 T.29, 1997, nr 3 T.29, 1997, nr 4 T.30, 1998, nr 1 T.30, 1998, nr 2 T.30, 1998, nr 3 T.30, 1998, nr 4 T.31, 1999, nr 1 T.31, 1999, nr 2 T.31, 1999, nr 3 T.31, 1999, nr 4 T.32, 2000, nr 1 T.32, 2000, nr 2 T.32, 2000, nr 3 T.32, 2000, nr 4 T.33, 2001, nr 1 T.33, 2001, nr 2 T.33, 2001, nr 3 T.33, 2001, nr 4 T.34, 2002, nr 1 T.34, 2002, nr 2 T.34, 2002, nr 3 T.34, 2002, nr 4 T.35, 2003, nr 1 T.35, 2003, nr 2 T.35, 2003, nr 3 T.35, 2003, nr 4 T.36, 2004, nr 1 T.36, 2004, nr 2 T.36, 2004, nr 3 T.36, 2004, nr 4 Suplement do nr 4 T.37, 2005, nr 1 T.37, 2005, nr 2 T.37, 2005, nr 3 T.37, 2005, nr 4 T.38, 2006, nr 1 T.38, 2006, nr 2 T.38, 2006, nr 3 T.38, 2006, nr 4 T.39, 2007, nr 1 T.39, 2007, nr 2 T.39, 2007, nr 3 T.39, 2007, nr 4 T.40, 2008, nr 1 T.40, 2008, nr 2 T.40, 2008, nr 3 T.40, 2008, nr 4 T.41, 2009, nr 1 T.41, 2009, nr 2 T.41, 2009, nr 3 T.41, 2009, nr 4 T.42, 2010, nr 1 T.42, 2010, nr 2 T.42, 2010, nr 3 T.42, 2010, nr 4 T.43, 2011, nr 1 T.43, 2011, nr 2 T.43, 2011, nr 3 T.43, 2011, nr 4 T.44, 2012, nr 1 T.44, 2012, nr 2 T.44, 2012, nr 3 T.44, 2012, nr 4 T.45, 2013, nr 1 T.45, 2013, nr 2 T.45, 2013, nr 3 T.45, 2013, nr 4 T.46, 2014, nr 1 T.46, 2014, nr 2 T.46, 2014, nr 3 T.46, 2014, nr 4 T.47, 2015, nr 1 T.47, 2015, nr 2 T.47, 2015, nr 3-4 T.1, 2016, nr 1 T.2, 2016, nr 2
ARCHIWUM



              Polski Przegląd Kartograficzny • TOM 47 • 2015 • NR 1

   ARTYKUŁY

Jolanta Korycka-Skorupa

Efektywność metod prezentacji stosowanych na małoskalowych mapach tematycznych w prasie i Internecie

Artykuł jest poświęcony efektywności prezentacji kartograficznej. Przytoczono poglądy kartografów dotyczące czytelności i sprawności mapy. Przypomniano zasady graficznego projektowania map. Podjęto próbę ich weryfikacji na przykładach małoskalowych map tematycznych. Każda prezentacja graficzna powinna być efektywna, ponieważ jej zadaniem jest uzupełnienie słowa pisanego, przyciągnięcie uwagi odbiorcy, uczytelnienie przekazu tekstowego, wyeksponowanie najważniejszych informacji. Tak ważna rola grafiki sprawia, że prezentacja graficzna (mapa, diagram, wykres) wymaga należytego przygotowania. Użytkownik musi mieć możliwość zrozumienia języka grafiki, aby poprawnie wnioskować o przedstawianych zjawiskach. Istnieją liczne przykłady dobrze i Ÿle zredagowanych małoskalowych map tematycznych. Praktyka kartograficzna pokazuje, że zasady związane z graficznym projektowaniem prezentacji kartograficznych zbyt często nie są respektowane podczas opracowywania małoskalowych map tematycznych zamieszczanych m.in. w prasie i Internecie. Na efektywność prezentacji kartograficznej składają się wiedza i umiejętności redaktora mapy oraz możliwości percepcyjne odbiorcy i jego przygotowanie do czytania i interpretacji map. Mapa ułatwia zrozumienie tekstu, któremu towarzyszy, lepiej niż tekst pokazuje przestrzenne zróżnicowanie zjawisk, przemawia do zmysłów.


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 7-20

Anna Markowska, Jolanta Korycka-Skorupa

Ocena programów GIS wykorzystywanych do opracowania kartograficznych anamorfoz powierzchniowych

W artykule omówiono programy komputerowe, służące do automatycznego opracowywania kartograficznych anamorfoz powierzchniowych. Poruszono kwestię algorytmów, na podstawie których można opracować różne typy anamorfoz powierzchniowych. Celem artykułu była również ocena dostępnego na rynku oprogramowania, służącego do generowania takich anamorfoz.

Opracowując kartograficzne anamorfozy powierzchniowe należy zadecydować, jaki typ mapy chcemy otrzymać, a tym samym jaki należy zastosować algorytm. Kolejnym etapem jest wybór oprogramowania, które często uzależnione jest od wcześniej wybranego typu anamorfozy.

Przedstawione w artykule programy są bezpłatne. Do wykonania anamorfoz w analizowanych programach wykorzystane zostały dane dotyczące wyborów prezydenckich w Polsce w 2010 roku. Na potrzeby badania wykonane zostały anamorfozy powierzchniowe Polski w podziale na województwa oraz mapy województwa mazowieckiego w podziale na powiaty. Wybrane programy zostały poddane wnikliwiej ocenie. Wyniki badań pokazały, że programami, które w największym stopniu spełniają założone kryteria są: Cartogram Utility for ArcGIS, Scape Toad oraz MapViewer 7.

Przy opracowywaniu anamorfoz powierzchniowych ważny jest kształt otrzymywanej mapy. W zależności od zastosowanego geodezyjnego układu odniesienia można otrzymać różne anamorfozy – bardziej lub mniej przypominające geograficzne zarysy jednostek administracyjnych. Dlatego też należy dobierać układ geodezyjny w zależności od obszaru, a jeżeli nie jest to możliwe, to po opracowaniu mapa powinna być dopracowana w programach graficznych.


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 21-32

Wojciech Włoskowicz

Napisy na mapach III zdjęcia topograficznego Austro-Węgier i na zdjęciach Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie w świetle instrukcji

Materiał zdjęcia topograficznego miał istotny wpływ na napisy umieszczane na mapie sporządzonej na jego podstawie. Zbieranie toponimów oraz innych informacji podawanych póŸniej na gotowej mapie w postaci napisów było dodatkowym zadaniem topografów wykonujących zdjęcie. Zasady wykonywania napisów regulowały instrukcje Militärgeographisches Institut w Wiedniu oraz Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie. W przypadku Militärgeographisches Institut analizą objęto instrukcje topograficzne z roku 1875, 1887, 1894, 1903. Spośród instrukcji WIG analizą objęto dokumenty z roku 1925, 1936 i 1937.

Właściwości napisów na materiałach zdjęcia wynikały z wojskowego przeznaczenia mapy. Nazwy geograficzne służyły ułatwieniu orientacji, a inne napisy dostarczały wojsku informacji niemożliwych do przekazania za pomocą znaków konwencjonalnych.

Zarówno topograf austro-węgierski jak i polski, nazwy i inne napisy nanosił w czasie zdjęcia na osobną kalkę. Najważniejsza różnica między procedurami obu instytutów polegała na tym, że topograf austriacki w ostatniej fazie prac przenosił z kalek na rysunek zdjęcia napisy przewidziane do zamieszczenia na publikowanej mapie, co zdejmowało z kartografa obowiązek jakiejkolwiek interpretacji ich rozmieszczenia, natomiast topograf polski na swój rysunek napisów nie przenosił i pozostawały one wyłącznie na kalkach.


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 33-45

Tomasz Panecki

Porównanie zakresu i metod ujęcia treści na mapach topograficznych ziem zaboru rosyjskiego z przełomu XIX i XX wieku

Celem artykułu jest porównanie zakresu i metod ujęcia treści na mapach topograficznych z przełomu XIX i XX wieku obejmujących zabór rosyjski. Do analiz wybrano trzy mapy: rosyjską w skali 1:84 000, austriacką w skali 1:75 000 oraz niemiecką w skali 1:100 000. Do analizy wykorzystano arkusze z czterech obszarów badawczych: okolic Brześcia, Dęblina, Pińska oraz Pułtuska. Głównym etapem prac było opracowanie zestawienia legend w postaci tabeli dla poszczególnych warstw tematycznych: osadnictwa i zabudowy, sieci komunikacyjnej, obiektów sakralnych, obiektów gospodarczych i innych elementów topografii, użytkowania ziemi, wód, rzeŸby terenu i granic. Założono, że mimo podobieństwa skal i materiałów Ÿródłowych analizowane mapy cechują się różnorodnym przedstawieniem krajobrazu geohistorycznego. Osadnictwo na mapie rosyjskiej zostało przedstawione dosyć schematycznie, a na pozostałych znacznie bardziej szczegółowo. Niespójności dotyczą także sieci komunikacyjnej, użytkowania ziemi i wód, gdzie znajdują się elementy klasyfikowane na trzech mapach według zupełnie różnych kryteriów. Niekiedy na mapach austriackich i niemieckich pomijanie były pewne kategorii treści z mapy rosyjskiej, np. drogi faszynowane, drewniane kościoły czy radiostacje. Różnice te wynikają nie tylko z „wojennego” trybu opracowywania map niemieckiej i austriackiej, ale także ze świadomych ingerencji w zakres i metody ujęcia ich treści.


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 47-65

Tadeusz Pastusiak

Problemy dostępności map i publikacji nautycznych na Północnej Drodze Morskie

Stwierdziwszy dużą liczbę nieszczęśliwych zdarzeń na morzach Arktyki podległych Federacji Rosyjskiej, autor przedstawia wyniki własnych badań nad problemem bezpieczeństwa żeglugi na Północnej Drodze Morskiej z punktu widzenia dostępności oficjalnych map i publikacji nautycznych. Podkreśla brak rosyjskich publikacji dotyczących pływów oraz niedostępność przewodnika do planowania tras na Północnej Drodze Morskiej. Globalni producenci oficjalnych map i publikacji nautycznych nie zapewniają właściwego zabezpieczenia nawigacyjnego w tym zakresie i zalecają korzystanie z dostarczanych przez Rosję produktów w języku rosyjskim, co znacznie ogranicza ich użyteczność.

Administracja Północnej Drogi Morskiej zaleca prowadzenie statków tylko trasami wyznaczonymi na mapach i opisanymi w publikacjach nautycznych. Obecnie prace hydrograficzne są ukierunkowane na wytyczanie nowych tras, co nie rozwiązuje jednak problemu kompleksowego zbadania mórz rosyjskiej Arktyki na potrzeby bezpiecznej żeglugi.


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 67-77

   RECENZJE

Jerzy Ostrowski

Antoni Jackowski: Kalendarium dziejów geografii polskiej (wybór). History of Geography in Poland (selected items).

Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, 2014


pełny tekst/full text

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 79

   KRONIKA

Dariusz Dukaczewski

Działalność Oddziału Kartograficznego Polskiego Towarzystwa Geograficznego w 2014 roku

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 83

Krzysztof Kałamucki, Leszek Grzechnik

Pięćdziesięciolecie Zakładu Kartografii i Geomatyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 84

Maciej Zych

Polsko-czesko-słowackie sympozjum nazewnicze w Warszawie

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 86

Adrian Ochtyra, Adriana Marcinkowska-Ochtyra

GIS Day 2014 - "GIS w Stolicy"

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 88

Jerzy Ostrowski

Wystawa map kolejowych w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 89

Paweł J. Kowalski

Jubileusz 60-lecia utworzenia Katedry Kartografii oraz specjalności kartograficznej na Politechnice Warszawskiej

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 91

   Publikacje polskie

Publikacje polskie

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 93

   Publikacje zagraniczne

Jerzy Ostrowski

Publikacje zagraniczne

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 94

   KOMUNIKATY

XXXVIII Ogólnopolska Konferencja Kartograficzna

Tom 47 • 2015 • nr 1 • s. 97

Polski Przegląd Kartograficzny, Warszawa 1969 - 2009